IPA JASŁO W CHORWACJI, BOŚNI I HERCEGOWINIE
Prezydium Jasielskiego Regionu IPA wspólnie z Biurem Pielgrzymkowym „Floratur” zorganizowało w dniach 22-28 września 2026 roku wycieczkę do Chorwacji, Bośni i Hercegowiny.
Zwiedzanie rozpoczęliśmy od miasta Split. Jest położone w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim. Najważniejszymi zabytkami Splitu jest pałac cesarza Dioklecjana (III–IV wiek) z murami i wieżami. Pałac został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO , podziemna część pałacu cesarza Dioklecjana, pałacowa brama, oktagonalne mauzoleum Dioklecjana, przebudowane w VIII wieku na splicką katedrę, przy katedrze dzwonnica z XIII – XVII wieku, świątynia Jowisza – od VIII wieku baptysterium, perystyl – obecnie teatr, westybul, kościół św. Franciszka . Wewnątrz znajdują się pozostałości akweduktu, zabytkowe kościoły poza murami z IX – XV wieku.
Przejechaliśmy następnie do Medziugorie, gdzie po całonocnej podróży udaliśmy się na obiadokolację i zasłużony odpoczynek. Od samego rana dnia następnego zaczęliśmy zwiedzać Medziugorie znane przede wszystkim dzięki domniemanym Objawieniom Maryjnym , badanym przez Kościół katolicki. O bardzo ciekawej historii tej miejscowości, jej mieszkańcach i miejscach przekazał nam przewodnik Grzegorz.
W tym samym dniu przejechaliśmy jeszcze do Mostaru , który jest położony nad Neretwą. Jednym z najważniejszych obiektów zabytkowych jest Stary Most wybudowany w 1566 r. 9 listopada 1993, w wyniku działań wojennych został on zburzony przez Chorwatów. W lipcu 2005 Stary Most i jego najbliższe otoczenie zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.
Mostar, jak też inne miejscowości w Bośni i Hercegowinie są wielokulturowe. Obok siebie żyją katolicy, muzułmanie, prawosławni a ich świątynie, minarety sąsiadują ze sobą. W wąskich uliczkach miasta kwitnie handel . O bardzo ciekawej historii miejscowości dowiedzieliśmy się od przewodnika Grzegorza.
Przemierzając autobusem trasy pomiędzy miejscowościami w dzień następny, podziwialiśmy piękne widoki gór, Adriatyku, niezliczone ilości tuneli na trasie przejazdu. Dojechaliśmy do Dubrownika, gdzie przewodniczka Karolina w bardzo ciekawy i dowcipny sposób przekazała nam informacje na temat miasta. Historię zniszczenia miasta w czasie wojny na Bałkanach, gdzie niszczone były najważniejsze zabytki miasta. Aby trochę odpocząć pojechaliśmy nad brzeg Adriatyku aby móc się w nim pomoczyć, popływać i opalić.
W przedostatni dzień pobytu z portu w Gradaczu, popłynęliśmy statkiem po Adriatyku.
Po godzinnym rejsie dopłynęliśmy do portu Trpanj. Tam na plaży spędziliśmy prawie trzy godziny, a następnie tym samym statkiem popłynęliśmy w dalszy rejs. Na statku zjedliśmy przepyszną smażoną rybę zaserwowaną przez załogę statku. Kapitan poczęstował nas miejscowym winem oraz sokami. Dopłynęliśmy do portu Podaca i tam spędziliśmy pozostałą część dnia na innej niż poprzednio plaży.
Następnego dnia, po śniadaniu wsiedliśmy do autobusu aby udać się w drogę powrotną. Po drodze zatrzymaliśmy się w Sarajewie, gdzie spotkaliśmy się z przewodniczką Agnieszką, która zaczęła opowieść o Sarajewie, które jest stolicą Bośni i Hercegowiny. Duża część miasta położona jest na stromych stokach, co wpływa na zabudowę i układ ulic. W okolicznych górach czynne są ośrodki narciarskie. W 1984 r. w Sarajewie odbyły się zimowe igrzyska olimpijskie. Przewodniczka przekazała, że Sarajewo, było jednym z większych miast osmańskich na Bałkanach.
Opowiedziała nam również historię zamachu na austriackiego następcę tronu, arcyksięcia Ferdynanda. Wydarzenie to było bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej.
W bardzo ciekawy sposób opowiedziała o tym, że podczas II wojny światowej, terytorium Chorwacji oraz Bośni i Hercegowiny zostało włączone w skład faszystowskiego marionetkowego Niepodległego Państwa Chorwackiego, które było sprzymierzone z hitlerowskimi Niemcami. Pod rządami chorwackich Ustaszy systematycznie mordowano Serbów i Żydów. Po II wojnie światowej Sarajewo zostało stolicą republiki Bośni i Hercegowiny.
W czasie wojny w Bośni, po rozpadzie Jugosławii, miasto było oblegane przez Bośniackich Serbów. Oblężenie trwało trzy lata. Podczas oblężenia miasto było cały czas ostrzeliwane z otaczających gór. Zginęło ponad 10 500 osób, praktycznie wszystkie budynki zostały zniszczone lub uszkodzone. Sarajewo jest odbudowywane, głównie przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej. Ślady wojny są jednak cały czas wyraźne, a tereny położone bezpośrednio wokół miasta są wciąż zaminowane. Po zwiedzeniu miasta i wysłuchaniu jego historii udaliśmy się w drogę powrotną. Przez wszystkie dni, kiedy przemieszczaliśmy się autobusem, podziwialiśmy zapierające dech w piersi widoki gór, zatok, jezior, wysepek na Adriatyku.
Teksr; B. Łach
zdjęcia: A.Wpasek
